Hamkasbingiz ikki qadam narida oʻtiribdi. Unga savol berish uchun esa siz ish chatini ochasiz.
Rahbar uchun bunday holat gʻalati tuyulishi mumkin. Kompaniya toʻsiqlarni olib tashladi, odamlarni yonma-yon oʻtqazdi, muloqot uchun makon yaratdi. Xodimlar esa yozishishda davom etmoqda — baʼzan qoʻshni stolda oʻtirgan odam bilan ham.
Buni odamlarning odatlari bilan izohlash vasvasasi tugʻiladi: gaplashishni unutishgan, messenjerlarga haddan tashqari berilib ketishgan. Ammo boshqa bir taxminni ham tekshirib koʻrishga arziydi: hamma sizni eshitib turgan makonda gaplashish qanchalik qulay?
2018-yilda Itan Bernstayn va Stiven Turban AQSHdagi ikkita kompaniyaning yanada ochiqroq rejalashtirishga (open space) oʻtishini tadqiq qildilar. Bir tadqiqotda 52 nafar xodim, ikkinchisida esa 100 nafar xodim ishtirok etdi. Taqiladigan datchiklar yuzma-yuz muloqotni qayd etdi, korporativ tizim maʼlumotlari esa yozishmalarni kuzatish imkonini berdi. Datchiklar suhbatlarning mazmunini yozib olmagan.
Makon oʻzgarganidan soʻng, yuzma-yuz muloqot vaqti ikkala holatda ham taxminan 70% ga qisqardi. Elektron muloqot esa koʻpaydi. Bu 70% ishtirokchilarning shaxsiy suhbatlariga tegishli; ushbu raqamga asoslanib mahsuldorlikning oʻzgarishini baholab boʻlmaydi.
Tadqiqotning cheklovlari mavjud: ikkita tashkilot, koʻchishdan oldingi va keyingi holatni taqqoslash, xodimlarning turli sharoitlarga tasodifiy taqsimlanmaganligi. Natija shuni koʻrsatadiki, «devorlarni olib tashlaymiz — odamlar koʻproq muloqot qila boshlaydi» degan vaʼda ish bermasligi mumkin.
Mualliflar muhokama qilayotgan ehtimoliy izohlardan biri — shaxsiy daxlsizlikni saqlashga intilishdir. Ochiq makonda suhbat qoʻshimcha tinglovchilarga ega boʻladi. Yozishma esa uni aynan kim koʻrishini tanlash imkonini beradi. Ushbu mexanizmning oʻzi mazkur tadqiqot tomonidan uzil-kesil aniqlanmagan.
Tasavvur qiling, siz hamma allaqachon biladi deb hisoblanadigan oddiy bir narsaga aniqlik kiritishingiz kerak. Yoki hamkasbingizga xatosi haqida aytishingiz lozim. Yoki oʻzingiz ham hali toʻliq ishonch hosil qilmagan taklifni muhokama qilmoqchisiz.
Yakkama-yakka holatda bunday suhbat bir daqiqa vaqt olishi mumkin edi. Umumiy zalning oʻrtasida esa uning narxi boshqacha boʻladi: siz ushbu suhbatga taklif qilmagan odamlar oldida ikkilanish, tanbeh yoki savolni ovoz chiqarib aytishingiz kerak boʻladi. Bunday vaziyatda chatni tanlash mutlaqo tushunarli koʻrinadi.
Shunga oʻxshash ziddiyat Kim va de Dirning 2013-yilda eʼlon qilingan tadqiqotida ham koʻrinadi. Ofis muhiti boʻyicha soʻrovnomalar tahlili shuni koʻrsatdiki: ochiq ofislardagi qulay oʻzaro hamkorlikning afzalliklari shovqin va shaxsiy daxlsizlikning yoʻqolishi kabi kamchiliklarni ish joyidan umumiy qoniqish hissi nuqtayi nazaridan qoplamagan. Bular xodimlarning bergan baholari boʻyicha maʼlumotlardir; ularning oʻzi muloqot kanalini tanlash sabablarini aniqlamaydi.
Rahbar uchun bu yerda amaliy savol tugʻiladi: ofis qanday suhbatlarni qoʻllab-quvvatlashi kerak?
Qoʻshni jamoa bilan tezda fikr almashish, murakkab loyihani muhokama qilish, fikr-mulohaza (fidbek) berish va maxfiy uchrashuv oʻtkazish — bular turli vazifalardir. Makonni rejalashtirishda ularning har biri uchun sharoitlarni alohida koʻzda tutish foydali boʻladi.
Keyingi taʼmirdan oldin oddiy narsadan boshlash mumkin: xodimlardan qaysi suhbatlarni kechiktirayotganlarini, chatga oʻtkazayotganlarini yoki ofisdan tashqarida oʻtkazayotganlarini soʻrash. Ikki kishi bemalol gaplasha oladigan joylar yetarlimi? Hozirda sukunatga muhtoj boʻlganlarga xalaqit bermasdan ishni muhokama qilish mumkinmi?
Javoblar aynan nimani oʻzgartirish kerakligini shakllantirishga yordam beradi. Masalan, qulay kichik muzokaralar xonasi paydo boʻlgandan keyin murakkab masalalarni muhokama qilish qulayroq boʻladimi-yoʻqmi, shuni tekshirish mumkin. Soʻngra odamlar masalalarga tezroq oydinlik kiritishga va qarorlar qabul qilishga muvaffaq boʻlayotganini baholash mumkin. Suhbatlar sonining koʻpayishining oʻzi hali ularning foydasi haqida hech narsa demaydi.
Devorlarni ofis rejasida koʻrish oson. Savol berishdagi noqulaylik, nomaqbul yoki tajribasiz koʻrinishdan qoʻrqish yoxud xatoni guvohlar oldida muhokama qilishni istamaslik esa unda aks etmaydi.
Agar odamlar yonma-yon oʻtirib, baribir bir-biriga xat yozishayotgan boʻlsa, soʻrab koʻrishga arziydi: ovoz chiqarib gaplashishni nima noqulay qilib qoʻymoqda?
#Опенспейс #ОфисноеПространство #РабочаяСреда #КоммуникацияВКоманде #HR #УправлениеПерсоналом