1973-yilda sotsiolog Mark Granovetter kutilmagan natijaga ega bo'lgan ilmiy ishini e'lon qildi. U yaqinda shaxsiy aloqalari orqali ishini o'zgartirgan kishilar o'rtasida so'rovnoma o'tkazdi va ularga yordam bergan inson bilan qanchalik yaqin muloqotda bo'lganliklarini so'radi. Kutilma aniq edi: yaqinlar yordam beradi. Voqelik esa aksincha bo'lib chiqdi — ko'pchilik bo'sh ish o'rni haqida kamdan-kam ko'rishadigan tanishlaridan xabar topgan edi.
Granovetter keltirgan tushuntirish juda oqilona. Yaqin do'stlar, hamkasblar, oila — bu barcha bir-birini yaxshi taniydigan va bir muhitda aylanadigan zich doiradir.
Bunday doira ichidagi ma'lumot tezda umumiy bo'lib qoladi: agar eng yaqin do'stingiz bo'sh ish o'rni haqida bilsa, katta ehtimol bilan, siz ham u haqida allaqachon bilasiz. Zaif aloqa esa — sobiq kursdosh, avvalgi ish joyidagi hamkasb, qo'shni sohadagi inson — boshqa bir doirada yashaydi. Aynan shuning uchun u sizning doirangizda mavjud bo'lmagan ma'lumotni olib keladi.
Granovetter bunday aloqalarni ko'priklar deb atagan: ular tarmoqning boshqacha holatda mutlaqo kesishmaydigan zich qismlarini o'zaro bog'laydi. Bu yerdagi qiymat munosabatlarning mustahkamligida emas, balki imkoniyat va ma'lumotning yangiligidadir.
HR uchun bundan bir nechta amaliy xulosalar kelib chiqadi. Faqat xodimlarning yaqin doirasiga yo'naltirilgan referal dasturlar tor doirada ishlaydi: ular ayni paytda ishlayotganlarga o'xshash, o'sha kompaniyalar va ta'lim muassasalaridan bo'lgan nomzodlarni olib keladi. Bu madaniy moslik uchun qulay, ammo tajriba xilma-xilligi uchun yomon. Kengroq shakllantirilgan — «hatto yuzaki bo'lsa ham, kimni taniysiz» degan yondashuv sezilarli darajada kengroq zaxirani ochadi.
Karyera uchun ham xulosa xuddi shunday va u unchalik yaqqol emas: bir nechta kuchli aloqalarni chuqurlashtirgandan ko'ra, ko'plab zaif aloqalarni saqlab turish foydaliroqdir. Bu «kerakli odamlar bilan do'stlashish» emas, balki tabiiy ravishda yuzaga keladigan aloqalarni saqlab qolishdir: sobiq hamkasblar, konferensiya ishtirokchilari, turdosh sohalardagi odamlar. Bu o'sha yoqimsiz ma'nodagi netvorking haqida emas — aksincha, odatdagidek aloqalarni uzib yubormaslik haqidadir.
Alohida ta'kidlash joizki: agar kompaniyada kross-funksional aloqalar zaif bo'lsa yoki umuman bo'lmasa, tashkilot muloqotni emas, balki axborotni yo'qotadi. Bo'limlar orasidagi ko'priklar — bu nostandart bilimlar harakatlanadigan yo'llardir.